กฎระเบียบที่ควรรู้

การจัดตั้งธุรกิจ

นอกเหนือจากการเตรียมแผนธุรกิจและศึกษาข้อมูลด้านโอกาสและความเป็นไปได้ในการดำเนินธุรกิจทั้งด้านการตลาดและความคุ้มค่าทางการเงิน (Market and Financial Feasibility) แล้ว นักลงทุนที่ต้องการจัดตั้งธุรกิจในนอร์เวย์จะต้องมีการจดทะเบียนจัดตั้งธุรกิจ โดยมีขั้นตอนการจัดตั้งโดยสังเขป ดังนี้


จดทะเบียนจัดตั้งธุรกิจ (Registration of the enterprise)

การจดทะเบียนจัดตั้งธุรกิจจะกระทำเมื่อนักลงทุนตัดสินใจลงทุนในลักษณะของหน่วยธุรกิจที่มีความรับผิดชอบทางการเงินจำกัด (เช่น บริษัท หรือห้างหุ้นส่วน จำกัด ) และทุกหน่วยงานที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมทางธุรกิจ รวมถึงกิจการที่มีเจ้าของรายเดียว (Sole Proprietorship) ที่มีพนักงานเกินกว่า 5 ราย อย่างไรก็ตามกิจการที่มีเจ้าของเพียงรายเดียวและมีจำนวนพนักงานน้อยกว่า 5 ราย ก็สามารถจดทะเบียนได้โดยใจสมัคร


จดทะเบียนการจ่ายภาษีมูลค่าเพิ่ม (Registration with the VAT Register)

สินค้าที่จำหน่าย หรือบริการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในนอร์เวย์จำเป็นต้องมีการจ่ายภาษี เว้นเสียแต่ว่าจะมีการระบุให้สินค้าหรือบริการนั้น ๆ ได้รับการยกเว้นภาษี ทั้งนี้ นักลงทุนจะต้องมีการจดทะเบียนกับสำนักงานภาษี (VAT Register) เมื่อยอดขายจากการขายสินค้าและบริการที่ต้องจ่ายภาษีมูลค่าเพิ่ม มีมูลค่ารวมเกินกว่า 50,000 โครนนอร์เวย์ต่อหนึ่งปี อนึ่ง หากการดำเนินธุรกิจเป็นไปเพื่อการกุศลหรือเป็นองค์กรที่ไม่หวังผลกำไร (Non-profit Organisation) องค์กรดังกล่าวไม่จำเป็นต้องขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม หากยอดขายหรือรายได้ที่ไม่ได้รับการยกเว้นภาษีตามกฏหมายนอร์เวย์ไม่ได้มีมูลค่าเกินกว่า 140,000 โครนนอร์เวย์


จดทะเบียนลูกจ้าง (Registration of employees)

นักลงทุนจะต้องจดทะเบียนการจ้างงานกับสำนักงานสิทธิแรงงานและสวัสดิการนอร์เวย์ (the Norwegian Labour and Welfare Admistration: NAV) หากมีการจ้างงานเกินกว่า 7 วัน และไม่น้อยกว่า 4 ชั่วโมงต่อการทำงานแต่ละครั้งในหนึ่งสัปดาห์ โดยนักลงทุนสามารถทำได้ 3 ทาง คือ

  • ทางอิเล็กทรอนิกส์ ผ่าน www.altinn.no
  • ทางไปรษณีย์ผ่านแบบฟอร์มที่สามารถดาวน์โหลดได้จากเว็บไซต์ www.altinn.no หรือ
  • ทางไปรษณีย์จากแบบฟอร์มที่ส่งจากสำนักงาน NAV โดยตรง สำนักงาน NAV จะทำการตรวจสอบรายละเอียดการจดทะเบียนการจ้างงานและติดต่อนักลงทุนกลับในภายหลัง

จัดเตรียมแผนการรายงานทางการเงิน

กฏหมายนอร์เวย์ระบุให้กิจการบางประเภทจำเป็นต้องจัดทำรายงานทางการ เงิน (Annual financial report) ที่ถูกต้อง เพื่อให้สามารถตรวจสอบได้ เช่น บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดที่มีรายได้เกินกว่า 5 ล้านโครนนอร์เวย์ต่อปี กิจการเจ้าของรายเดียวที่มีสินทรัพย์ (assets) รวมระหว่างปีเกินกว่า 20 ล้านโครนนอร์เวย์ หรือมีจำนวนพนักงานประจำทั้งองค์กร (รวมสำนักงานสาขา) เกินกว่า 20 คน เป็นต้น

ผู้สนใจสามารถศึกษา รายละเอียดธุรกิจที่จำเป็นต้องจัดทำรายงานทางการบัญชี


จัดพิมพ์เอกสารเพื่อใช้ในการประกอบธุรกิจ

ธุรกิจที่มีการจดทะเบียนจัดตั้งตามกฏหมายนอร์เวย์จะต้องมีการเตรียมเอกสารทางธุรกิจ (Business documents) ที่จะใช้เพื่อการติดต่อทางธุรกิจกับคู่ค้าหรือหน่วยงานอื่น ๆ ภายนอก เช่น กระดาษจดหมายที่ระบุชื่อธุรกิจอย่างเป็นทางการ ใบเสร็จรับเงิน ใบสั่งซื้อ เป็นต้นโดยเอกสารดังกล่าวอาจเป็นได้ทั้งในรูปแบบกระดาษหรือทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยต้องระบุชื่อที่อยู่ของบริษัทอย่างชัดเจน รวมถึงในเลขจดทะเบียนของบริษัท (Organisation number)ด้วย

อนึ่ง หากธุรกิจที่จดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด (ทั้งเอกชน หรือมหาชน) หรือสำนักงานสาขาของบริษัทต่างชาติที่เปิดดำเนินงานในนอร์เวย์ เจ้าของกิจการจะต้องระบุคำว่า “Foretaksregisteret” ต่อท้ายเลขจดทะเบียนของบริษัท (Organisation number) อีกด้วย


การจดทะเบียนที่เกี่ยวข้องกับการพิทักษ์สิทธิ์ต่าง ๆ

นักลงทุนควรพิจารณาเรื่องการพิทักษ์สิทธิ์ต่าง ๆ ของธุรกิจ เช่น การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า หรือการจดสิทธิบัตรต่าง ๆ เพื่อปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาที่ได้มีการคิดค้นขึ้น หรือมีการนำเข้ามาใช้ในนอร์เวย์ด้วย

ผู้สนใจสามารถศึกษา รายละเอียดการจดทะเบียนที่เกี่ยวข้องกับการพิทักษ์สิทธิ์ต่าง ๆ


จัดหาบริษัทประกันภัยและเตรียมการจ่ายเงินเกษียณอายุ (Pension fund)

กฏหมายนอร์เวย์กำหนดให้ธุรกิจจะต้องจัดหาประกันภัยการบาดเจ็บหรือทุพพลภาพจากการทำงาน (Occupational Injury Insurance)ให้กับพนักงานทุกคน แต่ไม่ได้กำหนดให้ต้องมีประกันภัยอย่างอื่น อย่างไรก็ตาม เจ้าของธุรกิจควรพิจารณาจัดหาประกันภัยที่เหมาะสมกับธุรกิจของตนเอง เพราะอาจต้องรับผิดชอบค่าเสียหายเป็นมูลค่าที่สูงมากหากต้องประสบกับปัญหาต่าง ๆ ทั้งนี้นักลงทุนสามารถติดต่อบริษัทประกันภัยหรือที่ปรึกษาทางด้านกฏหมายในนอร์เวย์เพื่อให้คำแนะนำในการจัดหากรมธรรม์ที่เหมาะสม

นอกเหนือจากการจัดหาประกันภัยต่าง ๆ แล้วนักลงทุนควรต้องทราบถึงการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนเกษียณอายุตามกฏหมายนอร์เวย์อีกด้วย

การลงทุนของนักลงทุนต่างชาติในนอร์เวย์มักเป็นการลงทุนผ่านบริษัทท้องถิ่น โดยรัฐบาลนอร์เวย์ไม่ได้มีข้อจำกัดด้านสัญชาติของกิจการที่จะเข้ามาลงทุนในนอร์เวย์ เว้นแต่การลงทุนในกิจการบางประเภท เช่น การเงิน การธนาคาร และการประกันภัย โดยการลงทุนในนอร์เวย์ อาจทำได้ผ่านรูปแบบต่าง ๆ ดังนี้


บริษัทจำกัด (Limited Liability Company)

เป็นรูปแบบการลงทุนที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในนอร์เวย์เนื่องจากผู้ถือหุ้นมีความเสี่ยงในการใช้หนี้จากการขาดทุนของกิจการต่ำกว่าการลงทุนในรูปแบบอื่นๆ โดยนักลงทุนสามารถเลือกลงทุนได้ทั้งเป็นบริษัทเอกชนจำกัด (Aksjeselskap:AS) หรือบริษัทมหาชนจำกัด (Allmennaksjeselskap: ASA)


ห้างหุ้นส่วน (Partnership)

นักลงทุนต่างชาติสามารถร่วมกับชาวนอร์เวย์ หรือกลุ่มบุคคลสัญชาตินอร์เวย์ในการจดทะเบียนจัดตั้งห้างหุ้นส่วน (Ansvarlig Selskap: ANS) หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด (Kommandittselskap: KS) โดยการจัดตั้งห้างหุ้นส่วนหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด จำเป็นต้องมีการจดทะเบียนเพื่อให้ได้รับสิทธิ์รับรองทางกฏหมาย


บริษัทสัญชาติยุโรป (European Company)

จากข้อตกลงทางด้านการลงทุนในกลุ่มประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป บริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัดที่มีการจดทะเบียนจัดตั้งธุรกิจในนอร์เวย์ สามารถจดทะเบียนเป็นบริษัทสัญชาติยุโรป (European Company) เพิ่มเติมได้ โดยเมื่อทำการจดทะเบียนแล้ว บริษัทฯจะสามารถย้ายสำนักงานไปตั้งยังประเทศสมาชิกอื่น ๆ ของสหภาพยุโรปได้ ทำให้มีความคล่องตัวมากขึ้นจากการทำธุรกิจกับประเทศคู่ค้าในสหภาพยุโรป ซึ่งในปัจจุบันพบว่า บริษัทสัญชาตินอร์เวย์หลายบริษัทได้มีการจดทะเบียนธุรกิจในลักษณะนี้ เพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจกับประเทศคู่ค้าในสหภาพยุโรป


สำนักงานสาขาและสำนักงานตัวแทน (Branches and representative offices)

บริษัทต่างชาติหรือนักลงทุนต่างชาติสามารถประกอบกิจการในนอร์เวย์ผ่านการจัดตั้งสำนักงานสาขาในนอร์เวย์ โดยสำนักงานสาขาดังกล่าวจะต้องดำเนินงานภายใต้ชื่ออื่น ๆ นอกเหนือจากชื่อเดิมของบริษัท และจะต้องระบุ “norsk avdeling utenlandsk selskap: NUF” และสัญชาติของบริษัทเดิมในคำขอจดทะเบียนกับสำนักงานจดทะเบียนธุรกิจนอร์เวย์ (Norwegian Register of Business Enterprises)


ระเบียบการจัดตั้งบริษัทที่ผู้ประกอบการควรทราบในเบื้องต้น มีดังนี้

  1. ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2555เป็นต้นมา บริษัทเอกชนจำกัดที่จดทะเบียนจัดตั้งบริษัทในนอร์เวย์จะต้องมีทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ ­30,000 โครนนอร์เวย์ และหากต้องการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทมหาชนจำกัด จะต้องมีทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ 1,000,000 โครนนอร์เวย์
  2. บริษัทมหาชนจำกัด และบริษัทเอกชนจำกัดที่มีทุนจดทะเบียนเกิน 3,000,000 โครนนอร์เวย์ จะต้องมีการแต่งตั้งกรรมการผู้จัดการ และกรรมการอีกอย่างน้อย 2 คน อย่างไรก็ตามหากบริษัทเอกชนจำกัดมีทุนจดทะเบียนต่ำกว่า จะได้รับการอนุโลมให้มีกรรมการเพียง 2 คน (ซึ่งอาจเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่เพียงรายเดียวของบริษัทก็ได้) โดยไม่จำเป็นต้องมีกรรมการผู้จัดการ
  3. กรรมการและกรรมการผู้บริหารกึ่งหนึ่งของบริษัทจะต้องมีถิ่นพำนักอยู่ในสหภาพยุโรป และหากบริษัทมีจำนวนพนักงานเกินกว่า 30 คน กรรมการหนึ่งคนจะต้องได้รับการแต่งตั้งจากพนักงาน และหากบริษัทมีจำนวนพนักงานเกินกว่า 50 คน กรรมการจำนวนหนึ่งในสามจะต้องมาจากการเลือกของพนักงานบริษัท
  4. ในบริษัทมหาชนจำกัด กรรมการบริษัทจะต้องประกอบด้วยเพศชายและหญิงในสัดส่วนที่เท่าเทียม (มีเพศหญิงประมาณร้อยละ 40 ตามกฏหมายนอร์เวย์)
  5. เอกสารสำคัญที่ออกโดยบริษัทฯ เช่น ใบเสร็จรับเงิน ใบเรียกเก็บเงิน เป็นต้น จำเป็นต้องระบุชื่อและที่อยู่บริษัทที่ชัดเจน เพื่อให้ง่ายต่อการติดต่อของลูกค้า